Marka to nie tylko logo (Business Life Polska)
Wiele firm zaczyna budowanie marki od nazwy i logo. To zrozumiałe – są najbardziej widoczne, pojawiają się na produktach, w reklamach i w komunikacji z klientem. Problem polega na…


Sukces ma wielu ojców, zaś porażka jest sierotą. Te słowa każdy słyszał nieraz, co nie znaczy, że w jakikolwiek sposób straciły na znaczeniu. Są po prostu prawdziwe – również, a może w szczególności, na polu biznesowym, gdzie odpowiedzialność lubi się rozmywać. Bo w końcu kto pozyskał klienta? Świetna strategia marketingowa, z jeszcze lepszą realizacją, dzięki której skrzynka mailowa pęka w szwach od zapytań? Czy może handlowiec, który dopiął wszystko od A do Z, rozwiewał wątpliwości i upewnił się, że klient jest zadowolony? Jedno jest pewne – jeżeli jednak klient nie kupił, winni są ci drudzy.
Stwierdzenie, że marketing i sprzedaż są działami tylko od pozyskiwania klientów, byłoby uproszczeniem, ale właśnie takie przyjmijmy. Jeden cel, ale realizowany innymi sposobami. Marketing powinien współkształtować biznes już w jego podstawach, wpływając na strategię produktową, cenową i dystrybucyjną, aby finalnie poprzez odpowiednią komunikację pozyskiwać klientów i de facto generować sprzedaż. Sam dział sprzedaży również powinien generować obrót: w niektórych przypadkach poprzez aktywne pozyskiwanie nabywców (np. telefony, wizyty, mailing), czasami poprzez odpowiednią obsługę zapytań, a czasami poprzez rozwijanie relacji z obecnymi kontrahentami.
Finalnie, skoro oba działy odpowiadają za przychód, w wielu biznesach są traktowane jako jedność. Powstają wtedy wspólne działy ds. sprzedaży i marketingu, co rzadko bywa skuteczne, chociaż, mimo wszystko, to zdaje się być lepszym podejściem niż skrajnie inne, gdzie pomiędzy marketingiem a sprzedażą powstaje barykada, a działy komunikują się głównie przy omawianiu wyników: „jak dobre to my, jak złe to wy”.
W zależności od sportu, jaki lubimy, możemy posłużyć się dwoma analogiami – piłkarską i siatkarską. Bo po piłkarsku – marketing jest pomocnikiem, a sprzedaż napastnikiem. A po siatkarsku – marketing wystawia piłkę, a sprzedaż ścina. Słowem – obie funkcje czy też działy powinny się uzupełniać. Błąd po stronie marketingu będzie rzutował na sprzedaż, a błąd sprzedaży może nie tylko zniweczyć szansę dopięcia transakcji, ale i wpłynąć negatywnie na wizerunek marki, z czym będzie musiał sobie radzić właśnie marketing lub PR (również często łączone, choć stanowiące odrębne funkcje).
Marketing i sprzedaż istnieją w jednej organizacji i, jak zawodnicy zespołu, powinny się wzajemnie wspierać, komunikować się ze sobą i być uwzględnione w jednej spójnej strategii. Już na etapie komunikacji marketingowej powinny być adresowane zarówno potrzeby klientów jak i ich wątpliwości czy obiekcje, a wiedzę na ich temat dział marketingu powinien czerpać z rozmów z działem sprzedaży.
Struktura dalszej części posta będzie nieco inna niż zwykle – nie będzie ciągiem przyczynowo-skutkowym prowadzącym do konkluzji. Tę niejako już mamy. Wskażę za to najczęściej występujące bitwy na marketingowo-sprzedażowej wojnie – z krótkim wyjaśnieniem i, jeżeli to możliwe, receptą na wygraną.
Leady, czyli kontakty lub zapytania od potencjalnych klientów. Pierwszą sprawą jest ilość. Sprzedaż chce ich dużo, ponieważ, niezależnie od procentowej skuteczności, z większej liczby zapytań będzie więcej transakcji. Jeżeli leadów jest mało – wina marketingu. Podobnie, kiedy lead jest słabej jakości – czyli ktoś faktycznie chce od nas kupić, ale my, z różnych powodów, nie za bardzo chcemy albo możemy mu sprzedać. Dział sprzedaży chciałby więc nie tylko wielu zapytań, ale również sensownych, przy okazji najlepiej dotyczących dużych ilości i łatwych w obsłudze.
Marketing oczywiście stara się leady pozyskać. Kiedy już się to uda – chciałby, aby sprzedaż, jak jej nazwa wskazuje, sprzedawała. Jeżeli sprzedaż nie sprzedaje – to znaczy, że to jej wina, nieważne jakiej jakości było zapytanie.
Wina, poza sytuacjami, w których dany dział rzeczywiście wykazał się niekompetencją, bywa po stronie zarządzających. To oni nierzadko nie wskazują, jakie leady należy uznawać za wartościowe. Przykładowo, kiedy sprzedaż chce obsługiwać niewielu, ale dużych klientów, a marketing najbardziej chciałby pozyskiwać dużo zapytań, ale od małych nabywców, to zarządzający muszą ustalić, na jakich kontrahentach się skupić. Problemem bywa również system premiowy, który akcentuje pojedyncze sukcesy zamiast wspólnej realizacji strategii, powodując rozbieżne cele. A jeżeli do tego zarząd nie dba o komunikację między działami, wojna trwa w najlepsze.
Marketing bazuje na dużej ilości wiedzy teoretycznej. To oznacza, z jednej strony, że pracujący w dziale marketingu ludzie powinni taką wiedzę mieć (choć sam dyplom jej nie gwarantuje), a z drugiej strony, że pozostałe osoby w firmie nie muszą znać tych samych metod i narzędzi. To zaś sprawia, że niektórzy sprzedawcy traktują marketingowców jako szarlatanów, ludzi przeintelektualizowanych i nieznających prawdziwych realiów biznesowej gry. Z drugiej strony dosprzedaży w wielu firmach można zatrudnić się bez wyższego wykształcenia – liczy się skuteczność. To sprawia, że marketing często traktuje handlowców jak wykonawców.
I jedno, i drugie spojrzenie jest krzywdzące, przy czym marketingowcom trudniej wybaczyć – w końcu ci powinni być na tyle biznesowo wyedukowani, aby wiedzieć, jak doniosła jest rola sprzedawców. I nie chodzi tylko o samo generowanie przychodu, ale i sposób. Dobry sprzedawca kwalifikuje lead (sprawdza, czy jest to odpowiednie zapytanie), dba o wizerunek firmy w bezpośrednim kontakcie oraz broni marży, która w istotnym stopniu decyduje o finalnym zysku firmy. Z drugiej strony – gdyby nie dział marketingu, który, wbrew obiegowej opinii, nie odpowiada tylko za promocję i reklamę, sprzedaży byłoby znacznie trudniej. Bo nawet jeżeli poradziłaby sobie z brakiem leadów poprzez aktywne pozyskiwanie kontaktów, to produkt, który nie odpowiada na potrzeby rynku, raczej go nie zawojuje.
Pieniądze zawsze dzielą, nieważne, kto więcej zarabia. A z tym może być różnie. Specjalista czy menedżer ds. marketingu może mieć stosunkowo wysoką pensję – a przynajmniej wyższą podstawę wynagrodzenia niż handlowiec. A przecież tylko siedzi w biurze, nie spotyka się z klientami i „nie brudzi sobie rąk”. Z kolei to handlowiec może dostać dostęp do firmowego samochodu, czasem również do użytku prywatnego. Skuteczny handlowiec, który ma już wypracowane kontakty, mimo niższej podstawy wynagrodzenia może osiągać bardzo wysokie zarobki z prowizji. A to marketingowi się nie spodoba – w końcu tę „piłkę” wystawił on.
Należy pamiętać również, wiele konfliktów napędzają czynniki psychologiczne. Ludzki umysł lubi dychotomię i uproszczenia. Podział na „my” i „oni” od razu ustawia strony w konflikcie. Kiedy dojdą do tego stresujące środowisko, walka o wynik i pieniądze – o wojnę nietrudno.
Na pieniądze chyba nie ma rady – potrafią wyłączać logikę. Emocje również potrafią dominować nad zachowaniem. Lekarstwo nie zawsze będzie skuteczne. Mimo wszystko warto dbać o przejrzyste warunki i znowu – pokazywać działom, że każdy ma swoją rolę i dokłada albo cegiełkę, albo i pokaźną cegłę do wspólnego sukcesu.
Na wojnie wewnątrz zespołu każdy traci, nawet jeżeli gdzieniegdzie pojawią się jednostkowe, krótkofalowe wygrane. Konflikt i niezrozumienie sprawiają, że działania nie są spójne i wzajemnie się nie wspierają, przez co firmy tracą czas, klientów, szanse i finalnie pieniądze.
Wygrana jest możliwa tylko pod warunkiem wspólnego realizowania strategii. Wtedy mamy do czynienia z efektem synergii. Synergia zaś nie jest modnym korporacyjnym słowem. Oznacza, że dwa plus dwa równa się pięć lub sześć. Kiedy wspólne starania przynoszą więcej, niż wynikałoby z czystej arytmetyki – możemy dominować. I to nie siebie nawzajem, a właśnie rynek.
Wiele firm zaczyna budowanie marki od nazwy i logo. To zrozumiałe – są najbardziej widoczne, pojawiają się na produktach, w reklamach i w komunikacji z klientem. Problem polega na…
W świecie, który zmienia się szybciej niż kiedykolwiek wcześniej, jedna rzecz pozostaje niezmienna – potrzeba ciągłego uczenia się. Wiedza przestaje być czymś, co zdobywamy raz na studiach i wykorzystujemy…
Mimo że dzisiaj wszyscy przekonują, że marketing zmienia się z dnia na dzień, nie do końca tak jest. Prawdziwy marketing – ten, który stoi na solidnych fundamentach strategii, zrozumienia…
Jak skutecznie korzystać z AI dzięki zastosowaniu kilku porad? A jak sztucznej inteligencji używają najwięksi rynkowi gracze? O tym pisałem w dwóch ostatnich wydaniach BLP. Już chyba nie muszę nikogo…